Uprawa tykwy 

Najlepsza do uprawy tykw jest gleba o odczynie pH 6-7. Ze względu na bardzo intensywny wzrost rośliny w krótkim czasie, ziemia powinna być żyzna i bogata w składniki odżywcze. Nasiona tykw możemy wysiewać bezpośrednio do gruntu (koniec maja - początek czerwca) lub do pojemników (połowa marca - początek maja). Tykwa najlepiej rośnie w miejscu nasłonecznionym, a zarazem osłoniętym od wiatru. Roślina ma wysokie zapotrzebowanie na wodę. Brak odpowiedniej ilości wody może powodować, że liście zaczną żółknąć i karłowacieć. Zawiązki owoców z kolei zaczną się deformować i usychać, a ponadto roślina  zacznie wytwarzać jedynie męskie kwiaty. Chcąc tego uniknąć należy dobrze ją podlewać odpowiednio przygotowaną do tego wodą. Tykwę najlepiej podlewać wczesnym rankiem lub wieczorem, odstaną uprzednio  w wiadrze lub pojemniku wodą (nie bezpośrednio z kranu), jednocześnie należy podlewać w taki sposób, aby nie zamoczyć liści, lecz bezpośrednio pod trzon głównych pędów. Uprawa tykwy to wciągające hobby, dające mnóstwo satysfakcji każdemu ogrodnikowi.
Optymalna temperatura dla uprawy tykw to ok. 25-30°C, poniżej tej temperatury możemy dostrzec pewne spowolnienie wzrostu roślin, zaś przy temperaturze poniżej 15ºC "stoi w miejscu" i przestaje rosnąć. W ciepłe dni, pędy tykwy potrafią rosnąć nawet po kilka, a czasem nawet kilkanaście centymetrów  na dobę !  Tykwa tworzy długie łodygi z wąsami czepnymi w kątach. Zielone pędy rośliny według literatury osiągają długość 4-6m, przy czym ja w swojej kilkunastoletniej przygodzie z tykwami zaobserwowałem, że ich pnącza potrafią osiągnąć długość nawet do 10-12m. Tykwa ginie wraz z pierwszym przymrozkiem, także należy bardzo uważać, aby nie przemarzły owoce, szczególnie te leżące na ziemi.

Nasiona 

Owoc tykwy może posiadać przeciętnie od kilkudziesięciu do kilkuset nasion. Jeżeli mamy tykwę, wystarczy wykonać mały otwór np. odcinajcąc piłką do metalu górną część owocu i wysypać jej zawartość i mamy nasiona :) Jeżeli decydujemy się na wysiew nasion bezpośrednio wyjętych z owocu, musimy mieć na uwadze, by owoc pochodził z naszych krajowych upraw, a nie z egzotycznych rejonów świata. Wtedy będziemy mieć większe szanse, że dana odmiana jest lepiej przystosowana i "zahartowana" do naszego klimatu. W innym przypadku może nas czekać kilka sezonów przystosowywania danej odmiany do naszych polskich warunków klimatycznych, co nie zawsze gwarantuje powodzenie. Nasiona tykwy są zdolne do kiełkowania nawet, gdy owoc nie zdąży wytworzyć zdrewniałej okrywy. Co ciekawe, jak podaje literatura, zdolność nasion do kiełkowania wynosi kilka lat. 
W sklepach ogrodniczych obecnie bezproblemu można kupić nasiona tykw różnych firm nasiennych, ale uwaga pod nazwą "tykwa" na opakowaniu różnych producentów czasem kryją się różne rośliny. Nazwa "tykwa" jest prawdopodobnie dopuszczalna zarówno dla tykw (łac. naz. lagenaria) jak i dyń ozdobnych (łac. naz. cucurbita pepo). Także, jeżeli chcemy mieć zdrewniałe owoce, sprawdzajmy łacińską nazwę roślin. 


Termin wysiewu

Nasiona tykw wysiewamy bezpośrednio do gruntu ( koniec maja - początek czerwca ) lub do doniczek (połowa marca - początek maja). Decydując się na wysiew do do pojemników warto zaopatrzyć się w doniczki o wysokości ok. 15-20cm oraz średnicy minimum 9,5cm.

Zaprawa nasienna*

Niezależnie od tego czy nasiona kupiliśmy w sklepie ogrodniczym czy uzyskaliśmy je z własnych zbiorów, powinniśmy je zabezpieczyć preparatem do zaprawiania nasion roślin dyniowatych.* Zabieg ochroni kiełkujące nasiona przed porażeniem przez choroby grzybowe. 


Przygotowanie nasion

Po zakupie ( w sklepie ogrodniczym) zaprawy nasiennej i zapoznaniu z się treścią etykiety, wykonujemy prosty zabieg. Nasiona możemy zaprawiać na sucho lub na mokro. Zaprawianie nasion wykonujemy bezpośrednio przed siewem. 

Wysiew

Zaprawione nasiona, umieszczamy pojedynczo w doniczkach, wypełnionych ziemią do wysokości 2/3 pojemnika. W doniczce przeciętnie umieszczamy nasiona w ilości 2-3 sztuki. Siejąc nasiona bezpośrednio do gruntu, umieszczamy 3-5 sztuki w dołku na głębokości ok. 5cm, w rozstawie 1,2m x 0,8m. 

*Ze względu na zmieniający się co pewien czas program ochrony roślin, nie będą tu podawał konkretnej nazwy środka do zaprawiania nasion, ponieważ za rok lub dwa dany środek może być nieaktualny i w jego miejsce może pojawić się już inny. Najlepiej udać się do sklepu ogrodniczego, gdzie uzyskać powinniśmy aktualne informacje o środku do zaprawiania nasion dyniowatych w danym sezonie.

Sadzonki

Nasiona tykw w doniczkach zaczynają kiełkować już po ok. 2-3 tyg., maksymalny okres kiełkowania to nawet miesiąc. Duża rozpiętość czasu kiełkowania zależy od temperatury i wilgotności gleby. Nasiona tykwy mają twardą łupinę, która zabezpiecza zawarty w niej materiał przed wysuszeniem, a w konsekwencji przekłada się na długi okres kiełkowania nasion. 
W doniczce umieszczonej na słonecznym prapecie, nasiona tykwy wykiełkują znacznie szybciej, niż w zacienionym miejscu czy też w gruncie na zewnątrz. Ziemia w pojemniku pod wpływem promieni słonecznych szybciej się nagrza, co w połączeniu z wodą pobudza nasionka do kiełkowania. Wysiane nasiona powinny mieć umiarkowaną wilgotność i lepiej nie zapominać o podlewaniu, by nie doszło do przesuszenia ziemi. Jednkaże z podlewaniem też nie można przesadzać, bo wschody mogą zacząć gnić. Pewnym mankamentem siewu nasion do doniczek jest to, że sadzonki początkowej fazie wzrostu mają drobne listki i wydlużone łodygi, w przeciwieństwie do tykw wysianych bezpośrednio do gruntu. Z casem różnice te się zatracają i nie widać praktycznie różnicy, która roślina wzeszła w doniczce, a która od początku wyrosła w gruncie. 
  • Gdy sadzonka w doniczce osiągnie już wysokość ok. 25 cm i na zewnątrz ustąpią wiosenne przymrozki, można ją przygotować do wysadzenia w gruncie. Przy wysadzeniu z pojemników sadzonek, należy pamiętać, by robić to wraz z całą bryłą korzeniową ziemi, ponieważ tykwa ma bardzo kruchy system korzeniowy.
  • Najlepszym miejscem do wysadzenia sadzonek tykw jest miejsce, gdzie znajduje się żyzna ziemia, kompostowa lub wcześniej użyźniona nawozem naturalnym (obornikiem), albo ewnetualnie odpowiednimi nawozami sztucznymi (np. nawóz do roślin dyniowatych). 
  • Sadzonki wysadzamy do gruntu w rozstawie 1,2m x 0,8m. Tykwa bardzo szybko się rozrasta i zajmuje znaczne połacie działki. Wskazane jest, aby sadzonki rosły blisko solidnych konstrukcji (pergola, drzewo, solidny płot lub inna mocna konstrukcja stanowiąca stelaż dla rośliny), po których pnąc będą mogły się pędy rośliny wraz z wąsami czepnymi.

Nasiona, wysiew, sadzonki

Przygotowanie i zaprawianie nasion do wysiewu, warunki wschodów, pielęgnacja i wysadzanie sadzonek do gruntu. 

Ręczne zapylanie kwiatów

Jak skutecznie zapylić tykwę, na co zwócić uwagę, jak wybrać odpowiedni kwiat, o jakie porze wykonać zapylanie.

Kwiat tykwy

Tykwa jest rośliną jednopienną, rozdzielnopłciową, a to oznacza, że na jednej roślinie powstają kwiaty zarówno męskie i żeńskie. Kwiaty tykw osadzone są pojedynczo w kątach nerkowatych lub okrągławych liści. Kwiat zbudowany jest z kielicha 5-ząbkowego, korony białej lejkowatej, pomarszczonej , 5-łatkowej i pręcików 5,4 zrośniętych parami, 1 wolnego oraz 1 słupka, dolnego. Męskie kwiaty liczebnie przeważają względem kwiatów żeńskich na roślinie.  Możemy zaobserwować, że średnio na 1 żeński kwiat przypada średnio ok. 10-12 męskich kwiatów, które jednak szybko więdną. Masowe więdnięcie i usychanie męskich kwiatów powoduje, że wiele osób się martwi tym, że coś z ich tykwami w ogrodzie jest nie tak. Bez obaw, nie jest to żadna choroba, ani niedobór składników pokarmowych czy też minerałów, to tylko naturalny etap w życiu tych niesamowitych roślin. 

Na żeńskim kwiacie od początku widać jak tworzy się zarys przyszłego owocu tykwy. Ciekawostką jest fakt, że kwiaty tykw rozkwitają w pełni dopiero wieczorną porą, co może mieć związek z ich pochodzeniem (Afryka i Azja). W dzień z tego co zaobserwowałem kwiaty tykw tracą swoją witalność.

Ciekawostką związaną z tykwą jest to, kto zapyla kwiaty. Otóż, z tego co zaobserwowałem są to głównie nocne owady, chrząszcze oraz motyle nocne (ćmy). Po zapyleniu żeńskie kwiaty tworzą owoc, z kolei kwiaty, które nie zostały zapylone żółkną i podobnie jak męskie kwiaty więdną i opadają.

Męskie kwiaty względem żeńskich przeważają na roślnie. Kwiaty "panowie" zawsze pojawiają się jako pierwsze na roślinie, bardzo szybko więdną i opadają, a w ich miejsce szybko pojawiają się nowe. Praktycznie nie zauważyłem zainteresowania kwiatami przez pszczoły, czasem tylko jakiś trzmiel w odwiedzi jeden czy drugi kwiatek. 

Ręczne zapylanie kwiatów tykwy

Czasami ze względu na pogodę (np. pochmurne , deszczowe dni) lub miejsce uprawy ( np. tunel foliowy) jest słaby oblot owadów zapylających. Wówczas dobrze jest samemu zapylić kwiaty. Aby zapylić kwiat, najprościej jest użyć do tego świeżo rozwinięty męski kwiat z którego usuwamy płatki, aby odsłonić jego pylniki. Tak przygotowany kwiat męski przykładamy do kwiatu żeńskiego. 



Wybieramy świeżo rozwinięty kwiat męski tykwy.

Obrywamy płatki kwiatu w celu odsłonięcia pylników.

Wybieramy  świeżo rozwinęty żeński kwiat, który chcemy zapylić. 

Przygotowany z odsłoniętymi pylnikami kwiat przykładamy do żeńskiego kwiatu.


Zapylając ręcznie kwiaty pamiętajmy, aby robić to wieczorem (kwiaty tykwy wówczas w pełni się rozwijają). Ważna jest temperatura otoczenia, z tego co kiedyś wyczytałem, kwiat tykwy nie zostanie zapylony w momencie, gdy temperatura przekraczać będzie 30°C, jak również, gdy będzie temperatura poniżej 14ºC.

Owoc tykwy

Tykwy zależnie od odmiany mają bardzo różnie wykształcony owoc, który może być zarówno gruszkowaty, cylindryczny, butelkowaty, dzbankowaty, podłużny, wężowaty. Jest wiele ciekawych odmian tykwy o zróżnicowanym kształcie, a pozyskanie nowych rzadkich do kolekcji uprawy jest wyzwaniem. Ja, sam od kilkunastu lat "poluje" na rarytasy zarówno w internecie, na targach roślin ozdobnych, jak i na różnych festiwalach dyniowatych szukając oryginalnych kształtem owoców. Jedną z ciekawych metod jest też samodzielne krzyżowanie tykw o różnych kształtach. Tykwy różnych odmian mogą się ze sobą wzajemnie zapylać. Zapylając ręcznie kwiaty możemy uzyskać ciekawe, nieoczekiwane kształtem owoce. Więcej o ręcznym zapylaniu kwiatów tykwy w strefie Uprawa.
Tykwa pospolita / butelkowa ( łac. lagenaria vulgaris / siceraria* )
Jako pasjonat uprawy tykw, spróbowałem rozwikłać łacińską nazwę tykw. Z tego co udało mi się ustalić to, słowo "Lagenaria" pochodzi od greckiego słowa "Lagenos" oraz łacińskiego słowa "Lagena", co oznacza "butelka". Reasumując, nazwa Lagenaria vulgaris* oznacza "butelkę pospolitą" ("vulgaris" z łaciny "pospolity"), natomiast nazwa Lagenaria siceraria* oznacza "butelkę do picia" ("sicera" z łaciny "naczynie do picia"). A zatem możemy założyć, że oryginalna pełna nazwa tykw, to "tykwa pospolita / butelkowa".   

Dzięki prostym zabiegom takim jak podlewanie, pielenie, odchwaszczanie możemy uzyskać piękne owoce. Stosując zaawansowane zabiegi typu: przerzedzanie sadzonek, cięcie łodyg, redukowanie zawiązków czy dolistne nawożenie, możemy bez problemu uzyskać pokaźnych rozmiarów owoce, które drewniejąc staną się trwałym, znakomitym materiałem do dalszej obróbki.

Pod warstwą zielonego naskórka tykwy tworzy się twarda zdrewniała skorupa, która po wysuszeniu staje się znakomitym materiałem dla niezliczonych ozdób, dekoracji, jak również różnych instrumentów myzycznych, czy przedmiotów użytkowych takich jak misy, bukłaki, wazony, flakony, itp.

Tykwa ginie wraz z pierwszym przymrozkiem, szczególnie narażone na uszkodzenie są owoce rosnące tuż przy gruncie i na ziemi. Przygruntowy przymrozek może spowodować, że tworzące się kryształki lodu we wewnątrz owoców mogą naruszyć ich strukturę. Wówczas można zapomnieć o jednolitej zdrewniałej okrywie.Także należy pilnować, aby zebrać owoce nim pojawi się przymrozek.
...... | Tykwy.pl / Tykwa.com.pl | .... 

(c)2018, Wszelkie Prawa Zastrzeżone
 
 Kopiując i publikując treści, zdjęcia pamiętaj o podaniu źródła. Źródło: wwww.tykwy.pl. 
Szanuj prace innych. Dziękuje.
 
Flag Counter
Liczba odwiedzin: 78375
Ta strona może korzystać z Cookies.
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.

OK, rozumiem lub Więcej Informacji
Informacja o Cookies
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.
OK, rozumiem